შესვლა

პროგრამირების საფუძვლები › დამწყები › რა არის პროგრამირება

პროგრამირების ენები

მარტივი⏱ 7 წთ+20 XP👑 Pro#საფუძვლები#ენები#სინტაქსი#JavaScript

რას ისწავლი

  • რა არის პროგრამირების ენა (programming language) და სინტაქსი (syntax)
  • რატომ არსებობს ბევრი ენა და რისთვის იყენებენ მათ
  • რატომ არის მთავარი იდეები ყველა ენაში ერთნაირი

რატომ გვჭირდება ენა

კომპიუტერის შიგნით მხოლოდ ელექტრული სიგნალებია: არის დენი ან არ არის. ამას ნულებითა და ერთიანებით ჩაწერენ და მანქანური კოდი (machine code) ჰქვია. ადამიანისთვის ასეთი ჩანაწერის წერა და წაკითხვა თითქმის შეუძლებელია.

ამიტომ ადამიანებმა მოიგონეს პროგრამირების ენები (programming language). ეს არის წესების ნაკრები, რომლითაც ინსტრუქციებს ადამიანისთვის გასაგები სიტყვებითა და ნიშნებით ვწერთ. მერე სპეციალური პროგრამა ამ ტექსტს კომპიუტერისთვის გასაგებ ფორმაში თარგმნის. შენ წერ console.log("გამარჯობა");, თარჯიმანი კი ზრუნავს, რომ კომპიუტერმა ეს შეასრულოს.

ენის წესებს, ანუ იმას, თუ როგორ უნდა ჩაიწეროს ინსტრუქცია, სინტაქსი (syntax) ჰქვია. ქართულში წინადადება წერტილით მთავრდება, JavaScript-ში ინსტრუქცია წერტილ-მძიმით. ორივე სინტაქსის წესია.

ერთი იდეა, სხვადასხვა ჩანაწერი

„გამარჯობა“ ყველა ენაზე სხვანაირად ჟღერს, აზრი კი ერთია. პროგრამირების ენებშიც ასეა. აი ერთი და იგივე ინსტრუქცია სამ ენაზე:

JavaScript
console.log("გამარჯობა, სამყარო!");
Python
print("გამარჯობა, სამყარო!")
Java
System.out.println("გამარჯობა, სამყარო!");
  1. პირველი ხაზი JavaScript-ია, შენთვის უკვე ნაცნობი.
  2. მეორე Python-ია: ბრძანებას print ჰქვია და ბოლოს წერტილ-მძიმე არ სჭირდება.
  3. მესამე Java-ა: ბრძანება უფრო გრძელია, მაგრამ იმავეს აკეთებს.

სამივე ეკრანზე ერთსა და იმავე ტექსტს ბეჭდავს. განსხვავდება მხოლოდ სინტაქსი. ამიტომ ვინც ერთი ენა კარგად იცის, მეორეს ბევრად სწრაფად სწავლობს: იდეები იგივეა, იცვლება მხოლოდ ჩანაწერი.

რომელი ენა რისთვის

ენები სხვადასხვა საქმისთვის შეიქმნა, როგორც ხელსაწყოები: ჩაქუჩი ლურსმნისთვისაა, ხერხი კი ფიცრისთვის.

ენასად იყენებენ ყველაზე ხშირად
JavaScriptვებგვერდები და ვებ-აპლიკაციები
Pythonმონაცემების ანალიზი, ხელოვნური ინტელექტი, ავტომატიზაცია
Java, KotlinAndroid-აპლიკაციები, დიდი კომპანიების სისტემები
SwiftiPhone-ის აპლიკაციები
C, C++, Rustთამაშის ძრავები, ოპერაციული სისტემები
SQLმონაცემთა ბაზები

ამ კურსში ვიყენებთ JavaScript-ს. მიზეზი მარტივია: ის პირდაპირ ბრაუზერში ეშვება, ამიტომ არაფრის დაყენება არ გჭირდება. რასაც აქ ისწავლი (ცვლადები, პირობები, ციკლები, ფუნქციები), ყველა სხვა ენაშიც გამოგადგება.

სცადე თავად

ეს JavaScript-ია. გაუშვი, მერე შეცვალე ტექსტი. ბოლოს სცადე Python-ის ჩანაწერი print("გამარჯობა") და ნახე, რას გეტყვის კომპიუტერი.

JavaScript · სცადე თავად

Python-ის ბრძანებაზე შეცდომას მიიღებ: JavaScript-ის თარჯიმანმა არ იცის სიტყვა print ამ მნიშვნელობით. ყოველ ენას თავისი სინტაქსი აქვს და მათი არევა არ შეიძლება.

ხშირი შეცდომები

  • „ჯერ საუკეთესო ენა უნდა ავირჩიო.“ საუკეთესო ენა არ არსებობს, არსებობს ამოცანისთვის შესაფერისი. პირველი ენა ნაკლებად მნიშვნელოვანია, ვიდრე ის, რომ კარგად გაიგო საფუძვლები.
  • „ყველა ენა უნდა ვისწავლო.“ არ არის საჭირო. პროგრამისტების უმეტესობა ყოველდღე ორ-სამ ენას იყენებს.
  • სინტაქსების არევა. ერთი ენის ბრძანება მეორეში არ მუშაობს. თუ print-ს JavaScript-ში დაწერ, პროგრამა ვერ დაბეჭდავს ტექსტს.

სავარჯიშო

ქვემოთ Python-ზე დაწერილი ორხაზიანი პროგრამაა. გადაწერე ის JavaScript-ზე ისე, რომ იგივე ორი ხაზი დაბეჭდოს.

Python
print("მე ვსწავლობ პროგრამირებას.")
print("დღეს ჩემი პირველი დღეა.")
JavaScript · სცადე თავად
💡 მინიშნება

Python-ის print(...) JavaScript-ში არის console.log(...);. ტექსტი ბრჭყალებში იგივე რჩება.

✅ ამოხსნის ნახვა
JavaScript
console.log("მე ვსწავლობ პროგრამირებას.");
console.log("დღეს ჩემი პირველი დღეა.");

მინი-ქვიზი

1რა არის სინტაქსი?

2რატომ ვიყენებთ ამ კურსში JavaScript-ს?

3print("გამარჯობა") და console.log("გამარჯობა"); ერთმანეთისგან რით განსხვავდება?

შეჯამება

  • პროგრამირების ენა წესების ნაკრებია, რომლითაც ინსტრუქციებს ადამიანისთვის გასაგებად ვწერთ.
  • სინტაქსი ენის ჩაწერის წესებია. ყოველ ენას თავისი აქვს.
  • ენები სხვადასხვა საქმისთვისაა, მაგრამ მთავარი იდეები ყველგან ერთია.
  • ამ კურსში JavaScript-ს ვიყენებთ, რადგან ის ბრაუზერში ეშვება.
📝 ჩემი შენიშვნა