რიცხვები და არითმეტიკა

რას ისწავლი

• რა არითმეტიკული ოპერატორები (operator) აქვს JavaScript-ს
• რა რიგით სრულდება მოქმედებები და როგორ ცვლის ამ რიგს ფრჩხილები
• როგორ გამოთვალო ცვლადებით და შეინახო შედეგი ახალ ცვლადში

რიცხვი პროგრამაში

რიცხვი (number) ბრჭყალების გარეშე იწერება: 7, 120, -3. ათწილადში მძიმის ნაცვლად წერტილი იწერება: 2.5, 19.99.

მოქმედების ნიშანს პროგრამირებაში ოპერატორი (operator) ჰქვია. აი ხუთი ოპერატორი, რომელიც ყველაზე ხშირად გამოგადგება:

ბოლო ოპერატორი ახალია. % გაყოფის შედეგს კი არა, ნაშთს აბრუნებს: 7 კანფეტი სამ ბავშვს რომ თანაბრად გაუყო, თითოს 2 შეხვდება და 1 დაგრჩება. ეს 1 არის 7 % 3.

მოქმედებათა რიგი

კომპიუტერი მათემატიკის წესებს იცავს: ჯერ გამრავლება, გაყოფა და ნაშთი, მერე შეკრება და გამოკლება. რიგის შესაცვლელად ფრჩხილებს იყენებ.

console.log(2 + 3 * 4);
console.log((2 + 3) * 4);

1. პირველ ხაზში ჯერ სრულდება 3 * 4, ანუ 12, მერე ემატება 2. შედეგია 14.
2. მეორე ხაზში ფრჩხილები აიძულებს კომპიუტერს, ჯერ 2 + 3 გამოთვალოს. შედეგია 5 * 4, ანუ 20.

თუ არ ხარ დარწმუნებული რიგში, დასვი ფრჩხილები. ზედმეტი ფრჩხილი არაფერს აფუჭებს, კოდი კი უფრო გასაგები ხდება.

გამოთვლები ცვლადებით

რიცხვის ნაცვლად გამოსახულებაში ცვლადის ჩაწერაც შეიძლება. კომპიუტერი სახელის ადგილას მის მნიშვნელობას ჩასვამს.

let price = 4;
let count = 3;
let total = price * count;

console.log("სულ გადასახდელია:", total);

1. პირველი ორი ხაზი ქმნის ცვლადებს: ერთი ნივთის ფასი და რაოდენობა.
2. მესამე ხაზში კომპიუტერი ჯერ ითვლის მარჯვენა მხარეს (4 * 3), მერე შედეგს, 12-ს, ინახავს ახალ ცვლადში total.
3. ბოლო ხაზი ბეჭდავს ტექსტს და total-ის მნიშვნელობას.

თუ ფასი შეიცვლება, მხოლოდ პირველ ხაზს შეასწორებ და მთელი გამოთვლა თავისით განახლდება. აი რატომ ჯობია ცვლადები პირდაპირ ჩაწერილ რიცხვებს.

სცადე თავად

გაუშვი. მერე შეცვალე price და count და ნახე, როგორ იცვლება შედეგი. ბოლოს დაამატე ხაზი, რომელიც დაბეჭდავს total % 5-ს.

ხშირი შეცდომები

• მძიმე ათწილადში. 2,5 პროგრამისთვის ათწილადი არ არის. დაწერე 2.5.
• რიცხვი ბრჭყალებში. "4" + 3 შვიდს კი არა, 43-ს იძლევა: ბრჭყალებში ჩაწერილი რიცხვი ტექსტია. რიცხვი, რომლითაც ითვლი, ბრჭყალების გარეშე დაწერე. ამაზე შემდეგ თავში ვილაპარაკებთ.
• რიგის დავიწყება. საშუალოს გამოსათვლელად 10 + 20 / 2 არასწორია: ჯერ გაყოფა შესრულდება და მიიღებ 20-ს. სწორია (10 + 20) / 2.
• გაკვირვება ათწილადებზე. 0.1 + 0.2 კომპიუტერში 0.30000000000000004 გამოდის. ეს შენი შეცდომა არ არის: კომპიუტერი ათწილადებს მიახლოებით ინახავს.

let book1 = 12;
let book2 = 8.5;
let book3 = 15;

let total = book1 + book2 + book3;
let average = total / 3;

console.log("ჯამი:", total);
console.log("საშუალო:", average);

მინი-ქვიზი

შეჯამება

• რიცხვი ბრჭყალების გარეშე იწერება, ათწილადი წერტილით.
• ოპერატორებია +, -, *, / და % (ნაშთი).
• ჯერ სრულდება *, /, %, მერე + და -. რიგს ფრჩხილები ცვლის.
• გამოთვლის შედეგი შეგიძლია ახალ ცვლადში შეინახო.