მუდმივები და კარგი სახელები

რას ისწავლი

• რა არის მუდმივა (constant) და რით განსხვავდება const სიტყვისგან let
• რა წესებს უნდა აკმაყოფილებდეს ცვლადის სახელი
• როგორ აირჩიო სახელი, რომელსაც ერთი თვის შემდეგაც გაიგებ

მნიშვნელობა, რომელიც არ იცვლება

ზოგი რამ პროგრამის მუშაობისას იცვლება: ქულა, დარჩენილი სიცოცხლეები, კალათის ჯამი. ზოგი კი არასდროს: კვირაში დღეების რაოდენობა, თამაშის სახელი, მაქსიმალური ქულა.

ასეთი მნიშვნელობისთვის let-ის ნაცვლად იყენებ სიტყვას const. ის ქმნის მუდმივას (constant): ყუთს, რომელიც მნიშვნელობის ჩადების შემდეგ ილუქება.

const DAYS_IN_WEEK = 7;
const gameTitle = "კოსმოსური რბოლა";

console.log(gameTitle, "გრძელდება", DAYS_IN_WEEK, "დღე");

1. const ქმნის მუდმივას და მაშინვე ანიჭებს მნიშვნელობას.
2. შემდეგ მას ჩვეულებრივი ცვლადივით იყენებ: სახელს წერ და კომპიუტერი მნიშვნელობას სვამს.

რა ხდება, თუ მუდმივას შეცვლი

const maxScore = 100;
maxScore = 200;

მეორე ხაზზე პროგრამა ჩერდება და გიჩვენებს: TypeError: Assignment to constant variable., ანუ „მუდმივას მინიჭება არ შეიძლება“. ეს შეცდომა სასარგებლოა: კომპიუტერი გიცავს იმისგან, რომ შემთხვევით შეცვალო ის, რაც არ უნდა შეიცვალოს.

მარტივი წესი: ყოველთვის დაიწყე const-ით. let გამოიყენე მხოლოდ მაშინ, როცა იცი, რომ მნიშვნელობა შეიცვლება. ასე კოდის მკითხველი ერთი შეხედვით ხვდება, რა იცვლება პროგრამაში და რა არა.

სახელის წესები

ცვლადისა და მუდმივას სახელს კომპიუტერი რამდენიმე წესს უყენებს:

• სახელი შედგება ასოების, ციფრების და ქვედა ტირისგან _. ინტერვალი და ტირე - არ შეიძლება.
• სახელი ციფრით ვერ დაიწყება: player1 სწორია, 1player არა.
• დიდი და პატარა ასო განსხვავდება: score და Score ორი სხვადასხვა ცვლადია.
• ენის საკუთარი სიტყვები დაკავებულია: ცვლადს ვერ დაარქმევ let, const ან true.

კარგი სახელი

წესების დაცვა საკმარისი არ არის. x, a1 და data კომპიუტერისთვის მისაღებია, ადამიანისთვის კი არაფერს ამბობს. კარგი სახელი პასუხობს კითხვას: რა ინახება შიგნით?

const p = 3;
const t = 25;
console.log(p * t);

const ticketPrice = 3;
const studentCount = 25;
console.log(ticketPrice * studentCount);

1. პირველი სამი ხაზი მუშაობს, მაგრამ ვერ მიხვდები, რას ითვლის.
2. ბოლო სამი ხაზი იმავეს აკეთებს და თავად ხსნის თავს: ბილეთის ფასი გამრავლებული მოსწავლეების რაოდენობაზე.

რამდენიმე სიტყვისგან შემდგარ სახელს JavaScript-ში ასე წერენ: პირველი სიტყვა პატარა ასოთი, ყოველი შემდეგი დიდით, ინტერვალის გარეშე. ამ სტილს camelCase ჰქვია, რადგან დიდი ასოები აქლემის კუზებს ჰგავს: ticketPrice, studentCount, isGameOver. სახელებს ინგლისურად ვწერთ, რადგან ასეა მიღებული მთელ მსოფლიოში.

მუდმივებს, რომელთა მნიშვნელობა წინასწარ არის ცნობილი და არასდროს იცვლება, ხშირად დიდი ასოებით და ქვედა ტირეებით წერენ: DAYS_IN_WEEK, MAX_SCORE.

სცადე თავად

გაუშვი და ნახე შეცდომა. მერე გაასწორე პროგრამა ისე, რომ იმუშაოს: რომელი სიტყვა უნდა შეცვალო პირველ ხაზში?

ხშირი შეცდომები

• const იმაზე, რაც იცვლება. თუ მნიშვნელობას მოგვიანებით ახალს ანიჭებ, გჭირდება let. const-ზე მინიჭება TypeError-ს იძლევა.
• const მნიშვნელობის გარეშე. const total; შეცდომაა: მუდმივას მნიშვნელობა შექმნისთანავე უნდა მიენიჭოს.
• ინტერვალი ან ტირე სახელში. ticket price და ticket-price არ მუშაობს. დაწერე ticketPrice.
• ასოების რეგისტრის არევა. თუ შექმენი studentCount და მერე წერ studentcount, კომპიუტერი მეორეს ვერ იპოვის.

const PI = 3.14;
const radius = 5;
const area = PI * radius * radius;

console.log("წრის ფართობი:", area);

მინი-ქვიზი

შეჯამება

• const ქმნის მუდმივას: მნიშვნელობას, რომელიც აღარ იცვლება. let გამოიყენე მხოლოდ იმისთვის, რაც იცვლება.
• სახელი შედგება ასოების, ციფრების და _-ისგან, ციფრით არ იწყება და რეგისტრს განასხვავებს.
• კარგი სახელი ამბობს, რა ინახება შიგნით: ticketPrice, არა p.
• რამდენიმე სიტყვა camelCase სტილით იწერება.